سقف در سازه از اهمیت بالایی برخوردار است، بر اساس نوع ساختمان، شرایط جوی و آب و هوایی و بسیاری از فاکتورهای دیگر، سقف‌ها در انواع مختلفی ساخته می‌شوند تا نیازها را برآورده سازند. یکی از وظایف هر سقفی، تحمل و انتقال صحیح نیروهای وارده به سقف است. سقف فشار و نیروهایی که از قسمت‌های مختلف به آن وارد می‌شود را به ستون‌ها و از آنجا به زمین منتقل می‌کند. برای آشنایی با انواع سقف ساختمانی با آهن‌آلات شکوهیان همراه باشید.

به‌علاوه سقف پوششی است که ورود باران، برف، باد و… به زیر آن و داخل سازه جلوگیری می‌کند. به جز این‌ها سقف یکپارچگی و استحکام سازه را تکمیل می‌کند.

بنابراین سقف مهم و ضروری است و در مورد نوع آن، درستی نصب و مصالح مناسب برای اجرای سقف باید دقت کافی داشت. مهندسان در نقشه هر سازه و ساختمانی قبلاً تمام جوانب را در نظر گرفته و مشخص کرده‌اند.

انواع سقف ساختمانی

  • سقف دال بتنی
  • سقف کامپوزیت
  • سقف تیر دال
  • سقف عرشه فولادی
  • سقف طاق ضربی
  • سقف تیرچه‌بلوک سفالی، سیمانی و تیرچه فلزی
  • سقف کوبیاکس
  • سقف روفیکس
  • سقف پیش‌تنیده
  • سقف وافل
  • سقف کاذب
  • سقف یوبوت
  • سقف متحرک
  • سقف سیاک
  • سقف شیب‌دار
  • سقف تام
  • نیازیت

سقف دال بتنی چه ویژگی‌هایی دارد؟

برای اجرای این سقف از آرماتور و بتن استفاده می‌شود. ابتدا کل سقف را با یک عرشه موقت قالب‌بندی می‌کنند، در ادامه آرماتوربندی کرده و در انتها بتن‌ریزی می‌کنند. بعدازاینکه بتن به‌طور مناسب در جای خود قرار گرفت، قالب‌ها باید جدا شوند. سقف دال بتنی وزن زیادی دارد و سرعت اجرای آن پایین است. به‌علاوه هزینه بالایی دارد که این‌ها باعث می‌شود تا کمتر مورداستفاده قرار بگیرد.

مزیت دال بتنی در مقاومت بالای آن در برابر لرزش‌های ناشی از زلزله، داشتن طول عمر بالا، دارای مقاومت صوتی و حرارتی خوب و صرفه‌جویی در مصالح است.

در برخی ساختمان‌ها، مثل نیروگاه‌ها و مراکز صنعتی از سقف دال بتنی استفاده می‌شود. در این نوع سقف به قسمتی از سازه که بتن و فولاد به صورت یکپارچه ساخته می‌شود، دال گفته می‌شود.

سقف کامپوزیت چه ویژگی‌هایی دارد؟

سقف کامپوزیت را در اسکلت‌های فلزی استفاده می‌کنند. این نوع سقف دارای اجزای مختلفی همچون تیر فرعی (لانه‌زنبوری، پروفیل)، برش گیر، بتن و آرماتور حرارتی است. از مزیت‌های سقف کامپوزیت این است که می‌توان هم‌زمان چندین سقف را هم‌زمان باهم بتن‌ریزی کرد. در این مورد باید دقت شود که تخته‌ها یا ورق‌های قالب‌بندی را نباید زودتر از موعد جدا کرد.

سقف کامپوزیت را با فولاد و بتن می‌سازند، بنابراین جهت یکپارچگی آن از برش گیر (نبشی و ناودانی – گل‌میخ) استفاده می‌کنند. نبشی مورداستفاده در این سقف باعث ایجاد درگیری با بتن شده و بین تیر و دال بتنی یکپارچگی ایجاد می‌کند.

معمولاً برای قالب‌بندی سقف کامپوزیت از تخته‌کوبی یا قالب موقت استفاده می‌شود.

سقف تیر دال چه ویژگی‌هایی دارد؟

سقف تیر دال شباهت زیادی به سقف کامپوزیت دارد ولی تفاوت این دو باهم در این است که تیرهای فرعی در آن بتنی است. در اسکلت‌های بتنی سقف تیر و دال درجا و در اسکلت‌های فلزی به‌صورت پیش‌ساخته، ساخته می‌شوند. در ساختمان‌سازی معمولاً به تیر و دال پیش‌ساخته، دبل تی می‌گویند زیرا مقطع آن شباهت زیادی به دو حرف T دارد.

در سقف تیر دال وزن مرده ساختمان زیاد است بنابراین بهتر است که در مناطق زلزله‌خیز از این نوع سقف استفاده نشود.

سقف عرشه فولادی چه ویژگی‌هایی دارد؟

سقف عرشه فولادی اخیراً زیاد موردتوجه و استقبال مهندسین و پیمانکاران واقع‌شده ست. از مزیت‌های این سقف سرعت اجرای بالا، ایمنی بالا هنگام نصب، وزن سبک و اقتصادی بودن آن است. به‌علاوه سقف عرشه فولادی (فلزی) بتن‌ریزی و سقف گذاری هم‌زمان چندین طبقه را باهم فراهم می‌کند. می‌توان آن را هم در ساختمان‌های بتنی و هم در ساختمان‌های فلزی اجرا نمود.

برای نصب سقف عرشه فولادی از تیرهای فرعی، ورق‌های گالوانیزه (ذوزنقه‌ای) گل‌میخ، بتن و آرماتور حرارتی استفاده می‌شود. ضخامت ورق‌های گالوانیزه مورداستفاده در این سقف بر اساس نوع سازه متفاوت است.

دلیل استفاده از ورق گالوانیزه در این سقف به‌عنوان قالب و جزء کششی است. هزینه بالای این ورق‌ها(خرید ورق) و همچنین وجود لرزش در سقف از معایب این نوع به شمار می‌رود؛ اما در طولانی‌مدت اقتصادی است.

سقف طاق ضربی چه ویژگی‌هایی دارد؟

می‌توان گفت از روش‌های قدیمی برای اجرای سقف به شمار می‌رود. این سقف تقریباً منسوخ‌شده است، چرا که ازنظر آیین‌نامه و ضوابط آن مورد تائید نیست. از مزیت‌های سقف طاق ضربی، هزینه کم آن، مصالح در دسترس و نیاز نداشتن به قالب است. این سقف در برابر زلزله ضعیف است و تقریباً سنگین می‌باشد.

سقف تیرچه‌بلوک چه ویژگی‌هایی دارد؟

تقریباً امروزه از این نوع سقف خیلی زیاد استفاده می‌شود. برای اجرای آن از تیرچه، بلوک پرکننده، آرماتور حرارتی و آرماتور حرارتی تقویتی اودکا استفاده می‌شود. در این میان تیرچه و بلوک نقش مهم و اصلی دارند. در سقف تیرچه‌بلوک انواع مختلف از تیرچه و بلوک را می‌توان مورداستفاده قرار داد.

انواع تیرچه: 1- تیرچه پاشنه بتنی 2- تیرچه فلزی با جان باز (کرومیت) 3- تیرچه پیش‌تنیده (اشپنیت)

انواع بلوک پرکننده: 1- بلوک پلی استایرن 2- بلوک سفالی 3- بلوک سیمانی

نکته: گاهی به جای استفاده از بلوک پرکننده از قالب (شبیه بلوک) استفاده می‌کنند، سپس آن را پس از گیرش بتن جدا می‌کنند.

سقف کوبیاکس چه ویژگی‌هایی دارد؟

تقریباً جدید و شبیه به سقف دال دوطرفه است. درواقع سقف کوبیاکس در ضخامت دال گوی‌های توخالی و سبکی را به‌صورت منظم قرار می‌دهد؛ بنابراین از پرکردن آن قسمت با بتن جلوگیری شود. نقش گوی‌های توخالی در این سقف همانند بلوک‌های پرکننده (فوم) در سقف تیرچه‌بلوک است. به عبارتی در جایی که نیاز به پر شدن با بتن نیست، از این کار جلوگیری می‌شود.

بری اجرای منظم و تمیز این سقف و قرارگیری مناسب گوی‌های توخالی در کنار هم از قفس‌های فلزی به صور خرپایی استفاده می‌شود. گوی‌ها بین آرماتور بالا و پایین در شبکه آرماتوری قرار می‌گیرند. شکل گوی‌ها مثل توپ فوتبال کم بادی است که بالا و پایین آن فشرده شده باشد و جنس آن‌ها از پلی‌اتیلن بازیافتی و یا پلی پروپیلن است. از معایب سقف کوبیاکس هزینه بالای آن و زمان‌بر بودن اجرا است.

سقف روفیکس چه ویژگی‌هایی دارد؟

اگر با سقف کامپوزیت آشنا باشید، شناخت خصوصیات این سقف راحت است. درواقع سقف روفیکس همان سقف کامپوزیت است که در آن به جای ورق یا تخته (به‌عنوان قالب) از صفحاتی مشبک فلزی استفاده می‌شود که روفیکس نام دارند. این قالب‌ها ماندگار و جنس ورق آن‌ها گالوانیزه با ضخامت 0.7 تا 0.8 میلی‌متر است.

مشبک بودن ورق روفیکس به درگیری بهتر بتن با آن کمک می‌کند، بنابراین مقاومت و استحکام این سقف بالا بوده و تحمل بار و نیروهای وارده به سقف را تا حد زیادی دارد.

نکته: هنگام بتن‌ریزی بر روی ورق روفیکس از بتن شل نباید استفاده کرد. همچنین دقت شود که مقدار بتن در یک جا زیاد از حد نباشد تا باعث شکم دادن و پاره شدن ورق نگردد.

نکته: فاصله گام‌های تیر فرعی در این سقف حداکثر 80 سانتی‌متر است. درصورتی‌که بیش از این باشد، موجب شکم دادن ورق می‌شود.

از مزیت‌های سقف روفیکس سرعت بالای اجرای آن است ولی هزینه آن به خاطر مصرف دائمی ورق روفیکس بالا هست.

سقف پیش‌تنیده چه ویژگی‌هایی دارد؟

در این نوع سقف از کابل‌هایی که مقاومت کششی بالایی دارند به‌جای آرماتور استفاده می‌شود. دو سر این کابل‌ها را به دو سر تیر محکم می‌بندند تا ثابت شود.

کابل‌های ثابت‌شده باعث خنثی شدن بارهای ثقلی می‌شود. سقف پیش‌تنیده را می‌توان برای دهانه‌های زیاد با کمترین ستون (حتی بدون آن) نیز اجرا کرد. در نصب سقف‌های دال بتنی، برای ساخت پل‌ها و پایدار نمودن تونل‌ها می‌توان از سقف پیش‌تنیده استفاده کرد. از مزایای این سقف می‌توان به سبک بودن آن اشاره کرد زیرا باعث به حداقل رسیدن مصرف مصالح می‌کند.

سقف وافل چه ویژگی‌هایی دارد؟

برای اینکه بدانیم سقف وافل چیست، ابتدا باید بدانیم وافل یا دال وافل چیست؟ دال وافل یک جزء سازه‌ای است که قسمت بالایی آن مسطح و قسمت زیرین آن حالت شبکه‌ای دارد. دال وافل­ها معمولاً سبک و نازک هستند به همین دلیل گزینه مناسبی برای مناطق زلزله خیر به شمار می‌آیند. در قسمت شبکه‌های وافل، چندضلعی‌هایی با عمق یکسان دیده می‌شود. وافل المانی محکم و دارای مقاومت بالا است که در دو طرف آن آرماتورهای تقویتی قرار دارد. به خاطر ویژگی‌های خوبی که دال وافر دارد، از آن در بسیاری از ساختمان‌ها و دهانه‌های بزرگ استفاده می‌کنند.

به دلیل شکل و ظاهر این سقف ممکن است آن را با نام سقف کاسه‌ای یا سقف قابلمه‌ای نیز معرفی کنند. استفاده و اجرای سقف دال وافل ساده و ارزان است.

سقف کاذب چه ویژگی‌هایی دارد؟

به محض نصب لوله‌های تأسیساتی ساختمان می‌توان سقف کاذب را اجرا کرد. سقف کاذب بسیار سبک و در برابر حرارت و رطوبت مقاوم است. به‌علاوه می‌توان به‌سرعت با ایمنی بالا این سقف را نصب نمود. سقف کاذب کناف پی‌وی‌سی و رابیتس از رایج‌ترین انواع سقف کاذب به شمار می‌رود.

اجزای پلیمری، توری، گچی و… را می‌توان بخش از افزودنی‌های این سقف‌ها به‌حساب آورد. سقف کاذب را می‌توان بین تیرچه‌ها قرار داده و به سقف اصلی وصل کرد.

سقف یوبوت چه ویژگی‌هایی دارد؟

اولین بار این سقف توسط مهندسان ایتالیایی انجام شد. هدف از کاربرد این سقف، بهینه کردن و افزایش مقاومت و استحکام سازه در برابر زلزله بود. به‌علاوه می‌خواستند از آن در دهانه‌های بزرگ نیز استفاده کنند. مزیت‌های زیاد سقف یوبوت همچون سرعت بالای اجرای آن، اقتصادی و به‌صرفه بودن آن و همچنین معماری خوب آن باعث شد تا به‌سرعت محبوبت پیدا کرده و در سازه‌های مختلف مورداستفاده قرار بگیرد.

سقف یوبوت مثل سقف وافل ظاهری مشبک و زیبا دارد. برای ساخت دال مشبک یوبوت، میلگرد(خرید میلگرد)، بتن و قالب‌های پلی‌پروپیلن را در کنار هم استفاده می‌کنند. گفته شد که استحکام و سختی این سقف بالا است. عملکرد دو طرف سقف یوبوت در کنار سختی آن باعث شده تا استفاده از تیر به حداقل برسد.

سقف متحرک چه ویژگی‌هایی دارد؟

این نوع سقف‌ها به‌صورت تاشو و قابل‌ جمع شدن هستند. بسیار زیبا و در طرح‌های مختلف در داخل و بیرون از ساختمان می‌توان از آن استفاده کرد. کاربرد سقف متحرک بیشتر برای ایجاد سایبان در برابر نور خورشید است اما می‌توان در تمام شرایط آب و هوایی آن را نصب کرد. برای باز و بسته کردن سقف تاشو معمولاً از موتور الکتریکی استفاده می‌شود که می‌تواند از راه دور نیز آن را باز و بسته کرد. کاردهای سقف متحرک در تراس منازل، هتل‌ها، استخر، ویلا، رستوران، کافه و اقامت‌های تفریحی است.

ویژگی‌های سقف سیاک چیست؟

سقف سیاک همانند سقف تیر و دال یک‌طرفه است. در این سقف ابتدا شمع‌های چوبی یا فلزی را قرار می‌دهند، در ادامه آرماتورها را در تیرچه‌ها و دال‌ها قرار می‌دهند، درنهایت بتن‌ریزی انجام می‌شود. به خاطر حذف بلوک‌های سفالی یا سیمانی بین تیرچه در این روش، وزن سقف تا حد زیادی کاهش‌یافته و شیرابه بتن که از میان تیرچه‌ها نشت می‌کرد به کمترین حد می‌رسد.