از راه‌های مهم و مؤثر بر کیفیت سازه‌ها و ساختمان‌ها، عمل نبشی کشی ساختمان و دیوارها است. نبشی کشی را برای جلوگیری از تخریب دیوارها و ساختمان‌ها به هنگام زلزله و باد و طوفان، انجام می‌دهند. عمل نبشی کشی(قیمت نبشی و ناودانی) و محکم کردن دیوارها با مقاطعی مثل نبشی، کلاف و یا قوطی انجام می‌شود. این کار نیروهای وارده بر دیوار را به زمین منتقل می‌کند.

لازم است بدانید به نگهدارنده­هایی که دیوار و اسکلت ساختمان را با هم درگیر کرده و از آن‌ها در برابر باد و زلزله محافظت می‌کند، وال پست می‌گویند.

نبشی کشی دیوار اهمیت زیادی دارد و اگر این کار به‌درستی اجرا نشود، باز هم موجب بروز خسارت‌های جانی و مالی زیادی می‌شود.

طبق مبحث 4 مقررات ملی ساختمان ویرایش 96: باید در تمام دیوارهای ساختمان، مخصوصاً در دیوارهای نما، جهت افزایش و تأمین مقاومت در برابر زلزله، باید ضوابط مبحث ششم مقررات ملی ساختمان و آیین‌نامه طراحی ساختمان در برابر زلزله، رعایت شود. پیگیری این امر بر عهده مهندس ناظر است.

نبشی کشی چیست؟

در ساختمان‌سازی به منظور از افزایش استحکام دیوارها (و به تبع آن ساختمان) عمل نبشی کشی دیوارها را انجام می‌دهند. این کار علاوه بر اینکه باعث یکپارچه شدن دیوار می‌شود، در هنگام وارد آمدن نیروهای جانبی که از طریق باد، طوفان و زلزله است، با منتقل کردن نیروها به زمین، از تخریب دیوار و سازه جلوگیری می‌کند.

عمل نبشی کشی را با کلاف، قوطی و یا نبشی انجام می‌دهند؛ اما به دلیل اینکه برای این کار نبشی رایج‌تر است، به آن نبشی کشی (شاسی کشی) می‌گویند.

نبشی کشی برای ساختمان‌ها و دیوارها به خصوص سازه‌های بتنی بسیار اهمیت دارد.

روش انجام نبشی کشی ساختمان

در دیوارهای آجری می‌توان نبشی کشی را انجام داد. برای این کار قبل از اینکه بتن‌ریزی ستون‌ها انجام شود، برای جوش دادن نبشی‌ها باید اقدام کنید تا اتصال نبشی‌ها و ستون به درستی اجرا شود.

چند روش وجود دارد: استفاده از ورق‌های فولادی در بالا و پایین دیوار برای جوش دادن نبشی‌ها به آن و استفاده از تفنگ‌های میخکوب برای متصل کردن نبشی به ستون، یا با خرید میلگرد می‌توان برای وصل کردن نبشی به ستون از تسمه نیز استفاده کرد.

همان‌طور که بالاتر گفته شد، به نگهدارنده­هایی که دیوارها و اسکلت را با هم درگیر می‌کند وال پست می‌گویند. در واقع عمل نبشی کشی با مفهوم وال پست با هم عجین هستند.

دو نوع وال پست اجرا می‌شود: وال پست فلزی و وال پست بتنی.

اغلب وال پست‌ها از مقاطع فلزی هستند و معمولاً یکی از انواع نبشی، قوطی و یا ناودانی در آن استفاده می‌شود.

وال پست‌ها در دیوارها و ساختمان به دو شکل نصب می‌شوند.

وال پست عمودی یا قائم:
در دهانه‌های بزرگ با جوش دادن قسمت بالای تیرآهن طبقه پایین به قسمت پایین تیرآهن (ص)طبقه بالا انجام می‌شود.

وال پست افقی: نقش اصلی آن اتصال و درگیر کردن دیوار با اسکلت می‌شود، در نتیجه به افزایش استحکام دیوار منجر می‌شود.

در ساختمان‌های فلزی باید جای نصب ورق‌ها(قیمت ورق) به کف و سقف را در نقشه ساختمان مشخص کرد. سپس ورق‌ها باید متصل شوند. حالا نگه‌دارنده­های فلزی را به ورق‌های بالا و پایین متصل می‌کنند.

در هنگام نبشی کشی باید توجه داشت که مقطع دیوار درون نبشی‌ها قرار بگیرد و بعد از آن میلگردهای طولی و آرماتورهای عرضی جوش داده شوند. در انتها آرماتورهای طولی را به نبشی جوش می‌دهند. به علاوه باید توجه داشت که عمل نبشی کشی در تمان طبقات هم‌راستا باشد.

قوانین نبشی کشی چیست؟

همانند بسیاری از مارها، اجرای نبشی کشی نیز نیاز به رعایت قوانین و ضوابطی دارد که در ادامه بررسی می‌کنیم. رعایت این ضوابط استحکام سازه را تأمین کرده و کار را بر اساس استانداردها انجام می‌دهد.

از مهم‌ترین چیزهایی که در نبشی کشی باید به آن توجه کرد، نوع پروفیلی است که در دیوارها قرار داده می‌شود. همان‌طور که گفته شد برای نبشی کشی معمولاً از پروفیل نبشی(قمیت پروفیل در مشهد) استفاده می‌شود. اما همین نبشی‌ها نیز انواع مختلفی دارند که در سازه‌های مختلف باید نوع و اندازه متناسب مورد استفاده قرار بگیرد.

انواع نبشی

  • نبشی پرسی
  • نبشی فابریک
  • نبشی بال مساوی
  • نبش بال نامساوی
  • نبشی لقمه‌ای
  • نبشی اسپیرال

در اجرای درست نبشی کشی باید دقت داشت که دیوارهای داخلی و تیغه‌های بلندتر از 8.1 متر باید وال پست (یا پروفیل فلزی) را از اطراف به سازه اصلی وصل کرد.

ارتفاع و طول دیوارها در سازه‌های مختلف متفاوت است، بنابراین اگر از کلاف یا پروفیل قائم در دیوار استفاده می‌شود؛ طول دیوار بین دو نبشی قائم حداکثر 6 متر می‌تواند باشد. در صورتی که طول دیوار از این سایز تجاوز کند، به ازای هر 6 متر قرار دادن یک نبشی ضروری است.

اگر نسبت طول دیوار به ضخامت آن از 40 بیشتر باشد، حتماً باید از کلاف‌ها در دیوار استفاده شود. اگر در حال ساخت دیوار غیر سازه‌ای هستید باید توجه داشته باشید که حداکثر ارتفاع از تراز کف آن  5.3 متر  باشد در غیر این صورت باید از وال پست یا کلاف افقی در آن استفاده شود.

درباره این موضوع بیشتر بدانید

در اجرای وال پست باید لبه‌های عمود و قائم دیوار و تیغه را به یک تیغه دیگر، به یک دیوار عمود و یا به یک ستون سازه‌ای و ..  متصل شوند. استفاده از نبشی در تمام بازشوها مثل درب و پنجره، لازم و ضروری است.

اگر در هنگام نبشی کشی و اجرای وال پست از نبشی دوبل استفاده شود، باید دهانه پروفیل را حدود یک سانتی‌متر بیشتر از ضخامت دیوار می‌سازند تا تیغه به طور کامل در داخل دیوار قرار بگیرد.

اگر وال پست قائم اجرا می‌شود، باید در فاصله‌های یک متری از میلگی‌های آجدار استفاده شود تا بتوان به نبشی  جوش داده شود. همین کار باعث هماهنگی و یکپارچگی بین وال پست، دیوار و نبشی می‌شود. استفاده از میلگردهای آجدار همچنین باعث افزایش استحکام و مقاومت دیوارها در برابر فشارها و نیروهای وارده بر دیوار می‌شود.

روش کار اجرای وال پست، استفاده از نبشی 4 و 5 است. این نبشی‌ها در ادامه با میلگردهایی(قیمت میلگرد) به دیوار وصل می‌شوند. توجه داشته باشید که برای متصل کردن نبشی به دیوار از جوشکاری و رول بولت استفاده می‌شود.

از موارد مهمی که در نبشی کشی باید به آن توجه کرد، استفاده از مقاطع ضدزنگ است. می‌دانید که رطوبت و اکسیژن باعث اکسید شدن فلزات آهنی می‌شود. زنگ‌زدگی باعث پوسیدگی فلز و در نهایت به تخریب سازه می‌شود.