فولاد و آهن در زندگی بشر نقش بزرگی دارد. محصولات زیادی در اطراف ما هستند که از آهن و آلیاژهای آهن و فولاد ساخته شده‌اند. سیم‌بکسل یکی از این محصولات است. آیا می‌دانید سیم‌بکسل چیست؟ با آهن‌آلات شکوهیان همراه باشید تا جزئیات این محصول را بدانید.

به نوعی طناب که از آلیاژ تولید فولاد ساخته شده، سیم‌بکسل یا طناب فولادی می‌گویند. این طناب یک بخش مرکزی دارد که مغزی می‌نامند و رشته‌های فولادی به دور آن پیچیده می‌شوند. در این ساختار سیم‌ها و مفتول‌های فولادی نیز به‌صورت مارپیچ به دور رشته‌ها پیچیده می‌شوند.

سیم‌بکسل را معمولاً برای بلند کردن اجسام استفاده می‌کنند. این محصول در صنعت حمل‌ونقل بسیار مهم است. سیم‌بکسل به همراه گوشواره، حلقه، مهارکش، بست بکسل، شکل و… تهیه می‌شود. این وسایل و متعلقات وابسته به سیم بکسل برای اتصال و استفاده از آن به کار برده می‌شوند.

ساختار سیم بکسل ساده است. این محصول از اجزای فولادی رشته و سیم ساخته می‌شود و استحکام بالایی در برابر کشش دارد.

اجزاء سیم‌بکسل چیست؟

  • سیم (wire) – سیم‌ها به دور هم تابیده و رشته ساخته می‌شود.
  • رشته (Strand) – رشته‌ها به دور یک هسته (مغزی) پیچیده می‌شوند.
  • هسته یا مغزی (Core) – این جزء مهم و اصلی در سیم بکسل است. جنس این مغزی می تواند از الیاف گیاهی، مصنوعی یا فولادی باشد.

دو نوع هسته برای سیم بکسل وجود دارد که یا فولادی و یا کنفی هستند. هسته‌های سیم بکسل را معمولاً با نماد IWRC و FC نشان می‌دهند. با خرید میلگرد و قیمت های آن در مقاله مربوطه آشنا شوید.

نکته: مغزی فولادی باعث افزایش استحکام سیم بکسل می‌شود؛ اما انعطاف کمتری به آن می‌دهد.

نکته: مغزی ممکن است از تابیده شدن چند رشته تشکیل (با بافت خاص خود) شده باشد.

نتیجه: بر اساس نوع کاربرد سیم بکسل می‌توان نوع مغزی را انتخاب کرد.

در سیم بکسل از چه مفتول‌هایی استفاده می‌شود؟

برای ساخت سیم بکسل بر اساس کاربردی که خواهد داشت، از اجزاء خاصی استفاده می‌شود؛ بنابراین سیم بکسل­ها در انواع مختلف تولید می‌شوند. در ادامه می‌بینید که چند نوع مفتول برای ساخت سیم بکسل وجود دارد.

  • مفتول فولادی بدون پوشش: در صورتی مورد استفاده قرار می‌گیرند که امکان زنگ‌زدگی و خوردگی وجود نداشته باشد.
  • مفتول فولادی گالوانیزه: وقتی شرایط محیط به‌گونه‌ای باشد که امکان خوردگی و فرسایش باشد، از مفتول پوشیده شده با روی استفاده می‌شود تا در برابر اکسید شدن مقاوم باشد. مثلاً در صنایع کشتی‌رانی و دریایی کاربرد زیادی دارد.
  • مفتول فولادی ضدزنگ: درصورتی‌که نیاز به مقاومت در برابر خوردگی و دمای بالا داشته باشیم. از این نوع مفتول استفاده می‌شود. صنایع غذایی، شیمیایی، دارویی و… بیشتر از این نوع مفتول استفاده می‌کنند.

همان‌طور که بالاتر نیز گفته شد، سیم بکسل های مختلف دارای بافت متفاوتی هستند. ممکن است مفتول‌های به کار رفته در سیم بکسل قطرهای متفاوتی داشته باشند. همچنین بر اساس روش قرار گرفتن مفتول‌ها، جهت تابیده شدن در رشته‌ها و بافت آن‌ها باعث به وجود آمدن ویژگی‌ها و خصوصیات متفاوت در انواع سیم بکسل می‌شود.

انواع بافت سیم بکسل:

  • بافت Seale: بافت سیل به‌گونه‌ای است که در آن قطر سیم‌های درونی کمتر از قطر سیم‌های بیرونی است. توجه داشت باشید که قطر تمام سیم‌های هر ردیف با هم یکسان است. به خاطر ضخیم بودن سیم های بیرونی، میزان مقاومت سایشی در این نوع طناب‌ها بالا است.
  • بافت Warrington: در این نوع طناب سیم‌ها و مفتول‌های درونی و بیرونی به‌صورت یک‌درمیان ضخیم و نازک هستند. این ساختار باعث افزایش انعطاف‌پذیری طناب‌های وارینگتون نسبت به طناب‌های سیل می‌شود.
  • بافت Filler: بر خلاف دو نوع قبل، در طناب بافت فیلر، سیم‌ها در تمام ردیف‌ها دارای قطر برابر هستند. یک سری مفتول نازک در فضای خالی بین مفتول‌های ردیف بیرونی و درونی قرار داده می‌شود که به آن فیلر می گویند. این کار باعث می‌شود تا سطح فلزی طناب بیشتر شود؛ بنابراین هم از مقاومت سایش بالا و هم انعطاف‌پذیری بالایی برخوردار می‌شود.
  • بافت Standard: در این طناب، قطر سیم‌ها در رشته‌ها باهم برابر است. از خصوصیات این باف، انعطاف‌پذیری بالا است.

سیم‌بکسل چه کاربردی دارد؟

گفتیم که طناب فولادی (سیم بکسل) در صنایع مختلف و معمولاً برای حمل بار و جابجایی اجسام به کار می‌رود. وقتی لازم باشد، سیم بکسل نیز ضرورت پیدا می‌کند. از مهم‌ترین کاربردهای این محصول می‌توان موارد زیر را نام برد:

  • کارخانه‌ها (بزرگ و کوچک)
  • کارگاه‌ها و مجتمع‌های تولیدی و بسته‌بندی
  • شرکت‌های حفاری
  • تونل سازی
  • صنایع معادن
  • بندر، کشتیرانی و دریا
  • کشتی‌سازی
  • در صنایع نفت و پتروشیمی
  • شیلات، ماهیگیری
  • صنایع حمل‌ونقل و ریلی
  • صنعت خودرو
  • سدسازی
  • صنایع برق
  • برای ساخت آسانسور
  • در ساختمان‌سازی
  • و…

بنابراین به تمام محصولاتی که در بالا بردن، جابجا کردن و حمل اجسام استفاده می‌کنند و ساختار سیم بکسل را دارد، سیم بکسل یا طناب فولادی گفته می‌شود. به‌عنوان مثال طناب‌های فولادی که در معادن و صنایع بزرگ استفاده می‌شود، طناب‌هایی که در ترمز دوچرخه استفاده می‌شود، طناب‌هایی که در بالابر آسانسور استفاده می‌شوند؛ همه سیم‌بکسل محسوب می‌شوند.